مسئولیت مدنی و كیفری تولیدكنندگان سیگار

مطالب این قسمت نیز از شماره هایNOVEMBER, JUNE 1997 برابر با تیر و مرداد و آبانماه 1376 مجله دعاویبازرگانیبین المللی:
INTERNATIONAL
COMMECIAL
INTERNATIONAL
LITIGATION, AEUROMONY
PUBLICATION چاپ لندن ترجمه اقتباس شده است. در قسمت اول اشاره شد آقایWILNER یكیاز وكلاء دعاویدر ایالت فلوریدا كه قبلاً و برایاولین بار در دعوایمسئولیت مدنیبطرفیت شركت دخانیات BROWN & WILLIAMSON موفق به تحصیل حكم به مبلغ هفتصد و پنجاه هزار دلار (750000 دلار) بنفع موكل خود شده بود و در نتیجه در اینگونه دعاویشهرت كسب كرده بودند و متعاقباً وكالت خانم RAULERSON را در دعوایمشابهیبطرفیت شركت دخانیات SJR NABIACO قبول كرده بودند, هم اینك اخبار واصله حاكیست كه در دعوایاخیر الذكر محكوم به بیحقیشده اند. آقایWILNER هم اكنون سیصد (3300) دعوایمشابه دیگر را ر محاكم مختلف بطرفیت صنایع دخانیات وكالت و تحت اقدام دارند. مدعیان این دعاوی, همه اشخاص خصوصیهستند كه مدعیهستند خودشان و یا اعضاء خانواده شان بعلت مصرف سیگار, سلامتیخود را از دست داده اند. آقایRONALD MOTLEY حقوقدانیكه در دعوایناموفق مذكور آقایwilner را یاریمیداده اند, اظهار میدارند كه عدم توفیق دردعوایمورد بحث, هیچ اثریدر وضعیت دعاویجریانیو آتیبطرفیت شركتهایدخانیات نخواهد داشت, زیرا استنباط و استدلال قاضیدادكاه در دعوایمذكور مبنیبر اشتباه و خطا بوده و میباشد.
آقایwilner نیز اظهار میدارند كه گرچه در این دعویمقصود حاصل نشد ولیاین امر نحوه عمل و برنامه كار ایشانرا در دعوایمشابه دیگری, بطرفیت شركت دخانیات RJ RENOLDS كه وقت رسیدگیآن در ماههایآتیتعیین شده, تغییر نخواهد داد.
كثرت دعوایخصوصیبطرفیت شركتهایدخانیات در آمریكا, باعث شده به شركت انگلیسیصنایع دخانیات BAT صدها فرم بیمه نامه هایشركتهایمختلف بیمه را بررسیكند, تا در مقابل دعاویمدنیكه در آمریكا بطرفیت شركت فرعیخود یعنیشركت دخانیات BROWN & WILLIAMSON مستقر در آمریكا, در حال انجام میباشد, راه علاج و چاره ایپیدا كند.
بعضیاز بیمه نامه هایمذكور در سالهایقبل تحصیل شده ولیبیمه گرها از پرداخت خسارت دعاویخودداریمینمایند. صنایع دخانیات BAT در نظر دارد بطرفیت شركتهایبیمه ایكه از پرداخت خسارات مذكور امتناع مینمایند, به مراجع قضائیمراجعه كند. صنایع دخانیات BAT مضافاً اعلام نموده كه انتظار میرود كه مخارج و هزینه هایدفاع از دعاویدر سال آینده از مرز صد میلیون دلار سال جاریتجاوز نماید. یكیاز مدیران مسئول صنایع مذكور اظهار میدارد كه شركت آنها, امكانات پوشش بیمه ایبلاتریرا در حال بررسیدارد. ایشان اضافه مینمایند كه موضوع مستثنیات عدممسئولیت بیمه گرها بطور متنوع در زمانهایمختلف و در بیمه نامه هایگوناگون آنها, منعكس شده و در نتیجه ایجاب مینماید كه دعاویاقامه شود, تا رفع ابهام از اینگونه مسائل بعمل آید.
دررابطه با دعاویعمومیدولتهایایالتیآمریكا بطرفیت شركتهایدخانیات, بالاخره صنایع دخانیات آمریكا اختلافات خود را با چهل ایالت بعلاوه سرزمین وابسته PUERTO RICO خارج از دادگاه حل وفصل نمودند. ایالتهایمذكور بطرفیت شركتهایدخانیات, دعاویبطرفیت شركتهایدخانیات, دعاویرا مطرح نموده بودند كه ضمن آنها, خواستار جبران خسارا وارده به دولتهایایالتیدر خصوص معالجه و مدوایبیماریهایمرتبط با مصرف سیگار شده بودند. موافقتنامه حل وفصل دعاویشامل دعاویعمومیدولتهایایالتیو یك دعوایجمعیو گروهیو شانزده دعوایجانبیدیگر میشود. مواد و مبانیاصلیموافقتنامه مذكور از قرار ذیل میباشد:
1_ صنایع دخانیات با هم مبلغ سیصدو و شصت و نیم (5/368 میلیارد دلار) میلیارد دلار در طول 25 سال آینده بتدریج پرداخت نمایند و سپس سالیانه تا مدت نامحدود مبلغ پانزده (15 میلیارد دلار) میلیارد دلار پرداخت خواهند نمود. وجوه مذكور برایجبران خسارات وارده به دولتهایایالتیدر رابطه با معالجه و مداوایبمباریهایناشیاز مصرف سیگار و نیز جبران خسارات وارده به مصرف كنندگان سیگار و خانواده هایآنها و افرادیكه بعلت سرطان ریه ناشیاز مصرف سیگار فوت شده اند, در نظر گرفته شده است. قسمتیاز وجود نیز بمصرف برنامه هایكمك به افرادیخواهد شد كه سیگار كشیدن راترك خواهند كرد. پنج میلیارد دلار از وجوه مذكور اختصاص به جبران خسارات مدعیان آتیخواهد شد كهمدعیهستند در آمدهایخود را بعلت مصرف سیگار از دست داده اند و یا اینكه صورتحسابهایمعالجه و درمان خود را در این خصوص, ارائه خواهند داد.
2_ هیچكس در آینده نمیتواند دعوایجمعیو گروهیدیگریبطرفیت شركتهایدخانیات اقامه نماید و یا اینكه دعاویمتعدد را بهم ملحق كند. حكم به خسارات و جریمه هایسنگین ناشیاز شبه جرم كه در نظام حقوقیآمریكا معمول میباشد, در آینده علیه شركتهایدخانیات صادر نخواهد شد.
3_ بر چسبهایهشدار دهنده حاویعبارتهای: سیگار اعتیاد میآورد, سیگار سرطان میآورد, دود دخانیات باعث امراض ریویمهلك برایغیر سیگاریها میشود و سیگار كشیدن میتواند شما را به كشتن دهد رویپاكتهایسیگار چاپ میشود.
4_ تبلیغات رویتابلوها و خارج از محوطه تولید سیگار ممنوع میباشد,گنجانیدن تبلیغات سیگار در فیلمهایكارتونیو اشكال انسانی, ممنوع میباشد. شركتهایانسانی, ممنوع میباشد. شركتهایدخانیات مجاز نیستند كه اقلام فرآورده هایخود را در فیلمها و برنامه هایتلویزیونیمنعكس نمایند و مضافاً مجاز نیستند كه در شبكه ارتباطیجهانیINTERNET تبلیغ نمایند. از این به بعد شكرتهایدخانیات مجاز نیستند كه مخارج مالیمسابقات ورزشیو یا وسائل و فرآورده هایدیگر را بمنظور تبلیغ عهده دار شوند.
5_ صنایع دخانیات میبایست در برنامه كاهش سیگاریهایبین سنین 13 تا 19 سال از قرار 42 درصد كاهش در پنج سال, 58 درصد كاهش در 7 سال و 67 درصد كاهش در 10 سال, مشاركت نمایند. چنانچه اهداف مذكور حاصل نشد, صنایع دخانیات برایهر سال دو میلیارد دلار جریمه خواهند داد.
هنوز مشخص نیست كه بار مالیو مخارج فوق الذكر چگونه بین شركتهایدخانیات تقسیم خواهد شد. شركت دخانیات RJR NABISCO در اعلامنامه اش خطاب به كمیسیون مبادلات و تضمینات آمریكا اعلام نموده كه معتقد است, سهم شركت مذكور از (10 میلیارد دلار) ده میلیارد دلاز پرداخت اولیه حدود ششصد (600 میلیون) میلیون دلار خواهد بود. شركتهایدخانیات دیگر سهم خود را اعلام نموده اند, ولیكن عقیده بر آنستكه شركت دخانیات PHILIP MORRIS بین 7/6 تا 7 میلیارد دلار و صنایع BAT حدود 7/1 میلیارد دلار, و شركت LOEWS CORPORATION كه صاحب شركت دخانیات LORILLARD TOBACCO میباشد باقیمانده مبلغ را خواهند پرداخت.
آقایHOWARD TWIGGS رئیس انجمن حقوقدانان دادرسیدادگاهها, موافقتنامه فیصله اختلافات بشرح فوق را بعنوان اینكه یك معامله شیرین برایصنایع دخانیات محسوب میشود, را محكوم نموده اند وپرداخت مبلغ 5/368 میلیارد دلار فوق الذكر را یك خوراك بخور و نمیر توصیف نموده اند. ایشان این موافقتنامه را دردناك میدانند و اعلام نموده اند كه شكرتهایدخانیات سالیانه چهارصد و پنجاه هزار (450000 نفر) نفر انسان را در آمریكا هلاك نموده و یا این موافقتنامه در 25 سال آینده نیز به این تلفات ادامه خواهند داد در حالیكه وجوهیرا به تدریج خواهند پرداخت. انجمن حقوقدانان فوق الذكر, اعلامیه ایرا در ژانویه 1997 میلادیمنتشر و ضمن آن اعلام نموده بودند كه آنها با هر موافقتنامه ایكه دعاویآینده را بطرفیت شركتهایدخانیات ممنوع نماید, معترض خواهند بود.
در انگلستان آقایMARTYNDAY شركاء موسسه حقوقیLEIGHDAY & CO. كه دعاویخصوصیافراد بطرفیت شركتهایدخانیات راتعقیب و بررسیمینماید, اظهار میدار كه ایشان بر این عقیده هستند كه موافقتنامه فیصله اختلافات در آمریكا, خواهانهایانگلیسیرا به صلح و سازش خارج از دادگاه تشویق نخواهد كرد. بعد از آنكه موافقتنامه فیصله اختلافات در آمریكا منتشر شد, آقایDAY اعلام نمود كه او دعاویرا در انگلیس كماكان تعقیب خواهند نمود. نامبرده مضافاً اظهار میدارد كه این موافقتنامه عجیب و غریب میباشد كه گروهیاز شركتها مبلغ كلانیبیش از آنچه در سایر نقاط جهان دیده شده, پرداخت میكنند و این امر بازتابهایبین المللیرا با خود خواهد داشت و دعاویاز این قبیل را در سطح جهانیتشویق خواهد نمود.
دعاویمسئولیت مدنیناشیاز مصرف سیگار در برزیل نز شروع شده و داستان خود را دارد. وكلایخواهانهایاینگونه دعاویدر برزیل, این روزها خوشحال بنطر میرسند, زیرا اخیراً دادگاهیدر برزیل حكمیبنفع خانواده مردیبنام NELSON CABRAL ALVEZ صادر نموده كه بعلت بیماریمرتبط با مصرف سیگار فوت شد بوده است. وكلایدعاویپیش بینیمیكنند كه بر این اساس, سیگاریها به دادگاهها هجوم و مراجعه خواهند نمود. خانواده متوفایمذكور كه در سال 1995 میلادیفوت شده, دعوائیبطرفیت شركت دخانیات SOUZA CRUZ و بخواسته معادل 36/1 میلیون دلار اقامه نموده بودند. خانواده مذكور مدعیبودند كه متوفیاز 18 سالگیروزانه هشتاد (80) نخ سیگار مصرف مینموده تا اینكه بعلت سكته قلبیدر سن 41 سالگیدر گذشته است. متوفیسه نوع مختلف سیگار را مصرف میكرده كه هر سه نوع بوسیله شركت دخانیات مورد بحث تولید شده و میشود. دادگاه در حكم خود نتیجه گرفته است كه مصرف سیگار عامل تعیین كننده سكته قلبیمتوفیبوده است. شركت دخانیات برزیلیSOUZA CRUZ و صنایع دخانیات انگلیسیBAT كه هشتاد درصد سهام شركت برزیلیرا دراختیار دارد,بر این عقیده هستند كه دلائل پرونده حتیكافیبرایاحراز اینكه متئفیبعلت سكته قلبیفوت شده, نبوده تا چه رسد كه سكته قلبیناشیاز مصرف سگیار بوده و بنابراین حكم دادگاه, تنها برمبناییك اشتباه اداریصادر شده و آن اشتباه این بوده كه رویگواهیفوق متوفیبه سیگار كشیدن هم اشاره نموده بوده اند. شركت دخانیات برزیلیمدعیاست كه متوفیدر حالیكه فوت شده بود, به بیمارستان منتقل شده و خانواده نامبرده, تاریخچه بیماریهایقلبیداشته اند. سخنگویصنایع دخانیات BAT اظهار میدارد كه دلائلیهم وجود نداشته و ندارد كه نشان دهد, تبلیغات شركتهایدخانیات گمراه كننده بوده است و حتییك كالبد شكافیو عمل تشریح هم رویمتوفیانجام نشده است و در نتیجه قاضیدادگاه براساس اطلاعات و سوابق و شواهد خارج از پرونده حكم صادر نموده و این حكم تا حد زیادی, یك حكم سیاسیبوده و خیلیمطمئن هستند كه در مرحله تجدید نظر حكم نقض خواهد شد. سخنگویمذكور به نظریه ایكه در آینده احكام بیشتریعلیه شركتهایدخانیات در برزیل صادر خواهد شد, حمله نموده و حكم فعلیدادگاه مبنیبر اشتباه و خطا میداند و اضافه نموده كه در موعد معین از حكم تجدید نظر خواهیبعمل آمده است.
از طرف دیگر وكیل اصلیخواهانها, قبول دارد كه گواهیفوت عامل تعیین كننده در صدور حكم بوده است. نامبرده اظهار میدارد كه پزشكانیكه بر بالین متوفیدر بیمارستان بوده اند, اعلام نموده اند كه سیگار كشیدن از عوامل مهم فوت نامبرده بوده است. وكیل مذكور یازده (11) دعوایمشابه دیگر بطرفیت شركت دخانیات SOUZA CRUZ در اختیار دارد و اظهار میدارد كه هم اینك منتظر نتیجه قطعیو نهائیدعوایمورد بحث میباشد. حكم بدویكه بنفع خانواده متفویصادر دشه, شركت خوانده را محكوم نموده كه معادل هشتاد و یكهزار دلار بطور نقد و معادل هفتصد و بیست دلار ماهیانه نیز بعنوان مستمریبه دو صغیر متوفیپرداخت نماید. این حكم تنها یك هفته بعد از حكمیصادر شد كه حكم اخیرالذكر در دعوایمسئولیت مدنیمشابه بنفع شركت خوانده صادر شده بود.
در آمریكا یك ماده معدنیدیگریتولید میشود بنام ASBESTOS این ماده كه غیر قابل اشتغال بوده به پنبه و پارچه و سایر مواد دیگر اضافه مینمایند تا پنبه و پارچه و مواد دیگر را غیر قابل اشتغال و عایق نماید. ماده مذكور مصارف زیادیدادر و از جمله در كشتیها برایپوشش لوله هایبخار ودر لباسهایضد آتش در آتش نشانیاستفاده میشود. بهنگام استفاده, از ماده مذكور پودر و ذراتیمتصاعد میگردد كه استنشاق این ذرات مضر و خطرناك بوده و تولید سرطان مینماید و بهمین جهت مصرف كننده میبایست با مایك و عینك ایمنیكار نماید و بهنگام مصرف طوریقرار گیرد كه پشت به باد باشد. اخیراً مواردیدیده شده كه علت فوت, تركیبیاز سیگار كشیدن و استنشاق ماده شیمیائیمذكور بوده است. جریان از این قرار میباشد كه شركت تولید كننده ASBESTOS بنام شركت صنایع RAYMARK دعاویدیگریبطرفیت پنج شركت دخانیات در دادگاه ایالتیفلوریدا و دادگاه ایالتیآتلانتا در ایالت جرجیا اقامه نموده است. شركت RAYMARK در دعاویمذكور خواهان جبران خساراتیمیباشد كه به قربانیان استنشاق ASBESTOS پداخت نموده كه اینها در عین حال سیگاریهم بوده اند. طبق گزارشهایپزشكی, سیگاریها خیلیبیشتر در معرض خطرات استنشاق ASBESTOS قرار دارند تا غیر سیگاریها 1. ئكیل شركت صنایع RAYMARK در این دعاوی, همان آقایWILNER فلوریدائیمیباشد كه حكمیرا بنفع موكل خود در ایالت فلوریدا در مرحله بدویدر قضیه سیگار تحصیل نموده است. برطبق اطلاعات آقایWILNER شركت تولید كننده ASBESTOS تا كنون بیش از چهارصد میلیون دلار برایحل و فصل دعاویمرتبط به مبتلایان به استنشاق ASBESTOS پرداخت نموده است. او اظهار میدارد كه حداقل 20 تا 50 درصد مبلغ مذكور به شركتهایدخانیات مربوط میشود.