فصل دهم: در تصديق انحصار وراثت (م 360 تا م 374)
ماده 360ـ در صورتی که وارث متوفی یا سایر اشخاص ذینفع بخواهند تصدیق انحصار وراثت تحصیل کنند درخواستنامه کتبی مشتمل بر نام و مشخصات درخواستکننده و متوفی و ورثه و اقامتگاه آنها و نسبت بین متوفی و وراث تنظیم نموده، به دادگاهتسلیم مینماید.
ماده 361ـ دادگاه رسیدگی کننده درخواست متقاضی را یک نوبتدر روزنامههای کثیرالانتشار یا محلی آگهی مینماید. (اصلاحی/4/1374)
تبصره در نقاطی که روزنامه دایر نیست دادگاه میتواند به جای آگهی در روزنامه محلی به تعداد لازم به هزینه متقاضی گواهی حصر وراثت آگهی تهیه نموده و در معابر همان محل الصاق نماید.
تاریخ الصاق آگهیها که باید در یک روز به عمل آید به وسیلهصورت جلسه که مامورین ابلاغ نسبت به این موضوع تهیهمینمایند رعایت خواهد گردید. (الحاقی 20/9/1337).
ماده 362ـ پس از انقضای یک ماه از تاریخ نشر آگهی در صورتی که معترضی نبود دادگاه تمام ادله و اسناد درخواست کننده تصدیق را ازبرگ شناسنامه و گواهی گواه و غیره در نظر گرفته، تصدیقی مشعر بر وراثت و تعیین عده وراث و نسبت آنها به متوفی صادر مینماید ودر صورت اعتراض دادگاه جلسهای برای رسیدگی به اعتراض معین نموده و به معترض و درخواستکننده تصدیق اطلاع میدهد و درجلسه پس از رسیدگی حکم خواهد داد و این حکم قابل پژوهش وفرجام است. (اصلاحی 18/4/1374)
ماده 363ـ دادگاه بخش میتواند گواهها را احضار کرده و گواهی آنانرا استماع کند، چنانچه گواه درخارج از مقر دادگاه ساکن باشد تحقیق از گواه به وسیله دادگاه محل اقامت گواه یا نزدیکترین دادگاه محلاقامت گواه به عمل خواهد بود.
ماده 364ـ در صورتی که بهای ترکه بیش از ده میلیون ریال نباشد دادگاه بدون انتشار آگهی به ادله درخواستکننده رسیدگی ودرخواست تصدیق صدور گواهی حصر وراثت را حسب اقتضای دلایل قبول یا رد مینماید. و در مورد وراث روستائیان در صورتیکه بهای ترکه بیش از مبلغ فوق باشد فقط به الصاق آگهی برای یکبار و در یک روز در معابر و اماکن عمومی روستای محل اقامت متوفی اکتفا خواهد شد و پس از انقضاء یک ماه از تاریخ الصاق رسیدگی و تصمیم مقتضی اتخاذ میکند.
وزارت دادگستری میتواند هر سه سال یک بار باتصویب رئیس قوه قضاییه، با توجه به شاخص قیمتها و هزینه زندگی مبلغ مذکور را افزایش یا کاهش دهد. (اصلاحی 18/4/1374)
تبصره: در مورد این ماده دادگاه باید در اولین فرصت و اسرع وقت نسب به درخواست تصدیق رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید. (الحاقی/9/1337)
ماده 365ـ در صورتی که به واسطه معلومنبودن ورثه یا برای تصفیهترکه و غیره قبلا برای معرفی ورثه آگهی شده باشد صدور تصدیقانحصار وراثت محتاج به آگهی جدید نبوده. و در صورت درخواست هر یک از ورثه یا اشخاص ذینفع تصدیق انحصار وراثت صادرخواهد شد.
ماده 366ـ رای دادگاه دایر به رد درخواست تصدیق قابل پژوهش وفرجام است.
ماده 367ـ در کلیه موارد که دادستان تشخیص دهد که متوفیبلاوارث بوده و درخواست اشخاص برای صدور تصدیق بیاساساست میتواند به درخواست تصدیق انحصار وراثت اعتراض نماید و نیز میتواند در صورتی که متوفی را بلاوارث بداند به تصدیقانحصار وراثت در موردی هم که تصدیق مسبوق به آگهی نبوده استاعتراض کند و در هر حال دادستان حق دارد از رای دادگاه پژوهش وفرجام بخواهد.
ماده 368ـ مادامی که برای محجور قیم و برای غایب امین معیننشده، دادستان میتواند به نام محجور و غایب به درخواست تصدیق انحصار وراثت اعتراض نماید.
ماده 369ـ در مورد ماده 364 اشخاص ذینفع میتوانند بهدرخواست تصدیق و همچنین به تصدیقی که در موضوع وراثت صادر میشود اعتراض نمایند و رای دادگاه در این خصوص قابلپژوهش و فرجام است.
ماده 370ـ اشخاصی که تصدیق انحصار وراثت تحصیل کردهاندمیتوانند مطابق تصدیق نامبرده ترکه و مطالبات متوفی را از کسانی که مدیون یا متصرف مال متوفی هستند مطالبه نمایند ـ مدیون یامتصرف اموال متوفی باید ترکه و مطالبات متوفی را به آنها تسلیمنماید و در صورت تادیه دین و یا تسلیم مال در مقابل هر مدعیوراثتبری محسوب خواهد شد و مدعی نامبرده حق رجوع بهشخص یا اشخاصی خواهد داشت که طلب متوفی را وصول و یامال متعلق به او را دریافت نمودهاند.
(تبصره ماده 370 به موجب ماده واحده مصوب آذرماه 1337منسوخ است).
ماده 371ـ مدیون که بدهی خود را به وراث متوفی میدهدمیتواند رونوشت گواهی شده انحصار وراثت را از وراث بخواهد.
ماده 372ـ در تصدیق انحصار وراثت باید نسبتی که وراث یا ورثه به مورث خود دارند از متروکات به نحو اشاعه معین شود.
ماده 373ـ در تصدیق انحصار وراثت به درخواست ورثه دادگاه حصه هر یک از ورثه را معین مینماید.
ماده 374ـ در صورتی که ورثه بخواهند ملک غیرمنقولی که به ناممورث ثبت شده است به نام آنها ثبت گردد باید تصدیق انحصار وراثت یا رونوشت گواهی شده آن را که مشتمل بر تعیین سهام باشدبه اداره ثبت تسلیم نمایند.








