قانون تصديق انحصار وراثت. مصوب 1309 (م ا تا م 14 ) با اصلاحات بعدی
مصوب 14 و 26 مهرماه سال 1309 با اصلاحات بعدی
ماده 1ـ در هر موردی که یک یا چند نفر بخواهند مال متعلق به متوفایی را اعم از منقول یا غیرمنقول یا اسنادی که نزد غیر است، بهعنوان وراثت اخذ نمایند و یا طلب متوفایی را به این عنوان وصول کنند و متصرف یا مدیون بدون انکار وجود مال یا دین یا اسناد تصدیقی برای سمت یا انحصار وراثت از آنها بخواهد باید به طریقذیل رفتار شود.
ماده 2ـ شخص یا اشخاص مزبور باید برای تحصیل تصدیق وراثتو عده وراث تقاضای کتبی به یکی از محاکم صلح محل اقامت دایمی متوفی یا محاکم بدایتی که وظایف صلحیه را، انجام میدهدتقدیم کند در صورتی که محل اقامت دایمی متوفی در خارج ازمملکت باشد به یکی از محاکم صلح تهران باید مراجعه شود.
تبصره در غیر این مورد خواه اختلاف در وراثت بوده و خواهشخصی که متصرف مال منقول یا غیرمنقول است منکر باشد امر به اقامه دعوی در محاکم صالحه خاتمه خواهد یافت.
ماده 3ـ امین صلح یا حاکم بدایتی که وظیفه صلحیه را انجام می دهد باید تمام ادله و اسناد مستدعی و یا مستدعیان تصدیق را از ورثه سجل احوال و شهادت شهود و غیره تحت نظر گرفته شرحیدر مجله رسمی و یکی از جراید محل به خرج مستدعی یا مستدعیان سه دفعه متوالیا ماهی یک دفعه اعلان کرده و پس از انقضای سه ماه از تاریخ نشر اولین اعلان در صورتی که معترضی نبوده تصدیقی مشعر بر وراثت و تعیین عده وراث به مستدعی یا مستدعیان می دهد و در صورت اعتراض امین صلح و یا حاکم بدایتی که وظیفه صلحیه را انجام می دهد و مطابق اصول رسیدگی کرده حکم خواهد داد و این حکم قابل استیناف و تمیز خواهد بود در صورتی که معترض ادعای خود را تا دو ماه تعقیب نکرد به تقاضای مستدعی یا مستدعیان حق اعتراض او ساقط و محکوم به ادای خسارت می شود.
هرگاه مال منقول متعلق به متوفی که مورد مطالبه واقع شده بیش از پانصد ریال قیمت نداشته باشد انتشار اعلان مذکور فوق به عملنخواهد آمد و امین صلح یا حاکم بدایت باید خارج از نوبت به تمامادله و اسناد مستدعی تصدیق رسیدگی کرده و شهادت شهود را درصورتی که باشد استماع نموده رای مقتضی به دادن تصدیق یا ردتقاضا بدهد و در هر حال در این مورد مخارج مذکور در ماده 8 اخذنخواهد شد ـ رای محکمه دایر به رد تقاضای تصدیق قابل استیناف و تمیز است.
در کلیه مواردی که مدعی العموم تشخیص بدهد که متوفی بلا وراث بوده و تقاضای شخص یا اشخاص برای صدور تصدیق بی اساس است مثل مدعی خصوصی می تواند بر تقاضای مذکور اعتراض کند و در موردی هم که مال منقول متعلق به متوفی بیش از 500 ریال قیمت نداشته و بر اثر تقاضای شخص یا اشخاص تصدیق انحصار وراثت صادر شده باشد در صورتی که مدعی العموم متوفی رابلاوارث بداند می تواند بر تصدیق مذکور اعتراض کند و در هر حال مدعی العموم حق دارد از رای محکمه که علیه او صادر شده استیناف و تمیز بخواهد، در مواردی که اشخاص به استناد تصدیق انحصار وراثت که قبل از اجرای این قانون صادر شده مطالبه مال یا حقی ازدولت بنماید مدعی العموم تا سه ماه از تاریخ اجرای این قانون حقاعتراض بر تصدیق مذکور خواهد داشت (اصلاحی به موجب قانونمصوب تیر ماه 1313).
ماده 4ـ در صورتی که با نبودن معترض رای امین صلح یا حاکم بدایتی که وظیفه صلحیه را انجام می دهد دایر به رد تقاضای مستدعی یا مستدعیان تصدیق باشد مستدعی یا مستدعیان تصدیق می توانند در ظرف 10 روز پس از ابلاغ رای به نزدیکترین محکمهبدایت شکایت کنند و رای محکمه بدایت پس از استماع عقیده مدعی العموم قاطع خواهد بود.
ماده 5ـ مدیون یا متصرف مال متوفی باید در مقابل اخذ اصل و یاسواد مصدق تصدیق امین صلح یا حاکم بدایت دین خود را که بهمتوفی داشته و مال متعلق به او را که نزد خود دارد به صاحب یا صاحبان تصدیق تادیه و یا تسلیم کند در صورت استنکاف مسوول خسارات وارده بر دارندگان تصدیق خواهد بود و در صورت تادیهدین و یا تسلیم مال در مقابل هر مدعی وراثت بری محسوب خواهدشد و مدعی مزبور حق رجوع به شخص یا اشخاصی خواهد داشتکه طلب متوفی را وصول و یا مال متعلق به او را دریافت نمودهاند.
ماده 6ـ اگر اموال منقول و غیرمنقول و وجه نقد متعلق به اشخاص مجهولالوارث که در تصرف دولت یا موسسات تجارتی و یاصرافی و غیره و یا اشخاص است در ظرف 10 سال نسبت به مالمنقول و وجه نقد و بیست سال نسبت به مال غیرمنقول از تاریخ فوت مالک، کسی به عنوان وراثت ادعا ننماید دیگر ادعایی پذیرفتهنخواهد شد و اموال مزبور متعلق به دولت است که به مصرف موسسات خیریه برساند.
تبصره موسسات تجارتی و صرافی و غیره و یا اشخاصی کهاموال مجهول الوارث نزد آنها است مکلفند به وسیله پارکههایبدایت هر محل آن اموال را تسلیم و یا تادیه به دولت نمایند.
ماده 7ـ مفاد مواد فوق در موردی نیز باید رعایت شود که اداره ثبت اسناد و املاک برای صدور سند مالکیت و یا تبدیل ملکی که به نام متوفی ثبت شده است به اسم وراث یا وارث او یا برای هر مقصود دیگری از تقاضاکننده سند مالکیت و یا تبدیل و غیره تصدیقی برای وراثت و عده وراث بخواهد.
ماده 8ـ مستدعی و مستدعیان تصدیق باید در موقع تقدیم دادخواست پانصد ریال تمبر الصاق نمایند. (افزایش به موجب قانون بودجه 62).
ماده 9ـ هرگاه معلوم شود که مستدعی تصدیق با علم به عدم وراثت خود تحصیل تصدیق وراثت نموده یا با علم به وجود وراثی غیر ازخود تحصیل تصدیق برخلاف حقیقت کرده است کلاهبرداری محسوب و علاوه بر ادای خسارت به مجازاتی که به موجب قانون برای این جرم مقرر است محکوم خواهد شد.
ماده 10ـ هر شاهدی که در موضوع تحصیل تصدیق وراثت برخلاف حقیقت شهادت دهد برای شهادت دروغ تعقیب و به مجازاتی که برای این جرم مقرر است محکوم خواهد شد.
ماده 11ـ هرگاه متصرفین مال متعلق به اشخاص مجهولالوارث ویا مدیونین به اشخاص مزبور بعد از انقضای مدتی که به موجبماده 6 مقرر است مال و یا دین و یا منافع حاصله از آن را مطابقتبصره ماده مذکور به دولت تسلیم و یا تادیه ننمایند به مجازاتی کهبه موجب قوانین جزائی برای خیانت در امانت مقرر است محکومخواهند شد.
در صورتی که متصرف یا مدیون شرکت باشد مدیر شرکت و یاشعبه آن متصرف و یا مدیون است مسوول اجرای مقررات تبصرهماده 6 بوده و در صورت تخلف به مجازات مذکور فوق محکومخواهد شد.
ماده 12ـ اگر مال در معرض تلف و تضییع بوده و یا اعتبار مدیون و یا کسی که مال نزد اوست مشکوک باشد محکمه می تواند برای حفظ مال اقدامات لازمه را اعم از فروش یا تودیع آن به محلمعتبری و یا گرفتن ضامن به عمل آورد.
ماده 13ـ امین صلح یا حاکم بدایتی که وظیفه صلحیه را انجاممیدهد در صورتی که مدرک استشهادنامه بوده و هویت شهود یاانتساب امضا یا مهر به منتسبالیه در نزد محکمه معلوم نبوده و یامفاد شهادت مجمل و مبهم باشد میتواند شهود را احضار کرده وشهادت آن را استماع کند.
چنانچه شاهد در خارج از مقر محکمه ساکن باشد تحقیق از شاهد به وسیله محکمه محل اقامت شاهد یا نزدیکترین محکمه محل اقامتشاهد به عمل خواهد آمد.
در تصدیق انحصار وراثت امین صلح یا حاکم بدایت باید نسبتی راکه مستدعی یا مستدعیان تصدیق با مورث خود دارند و همچنین نسبت سهمالارث آنها را از متروکات به نحو اشاعه معین نماید.(الحاقی به موجب قانون مصوب آذر 1313).
ماده 14ـ هرگاه تقاضای تصدیق انحصار وراثت برای تقدیماظهارنامه ثبت املاک و یا به طورکلی مربوط به امور مذکور در مادهبه عمل آید تقاضاکننده باید تصدیقی از اداره ثبت، مشعر بر لزوم اثبات انحصار وراثت تحصیل کرده و به تقاضانامه خود ضمیمه نماید. (الحاقی به موجب قانون مصوب آذر 1313).
در این صورت امین صلح یا حاکم بدایت اعلان مذکور در ماده 3 رابه اداره ثبت محل ارسال می دارد تا جز اعلانات ثبت منتشر شده و مخارج اعلان نیز مثل اعلانات ثبت محسوب گردد.
در مورد این ماده فقط نصف مخارج مذکور در ماده 8 اخذ خواهد شد.








